Jeden z najbardziej charakterystycznych budynków Dolnego Śląska czeka wielka metamorfoza. Rusza kompleksowy remont Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego na Śnieżce. Słynne „spodki” zostaną wzmocnione i odnowione, wymienione będą dachy, okna oraz instalacje, a do największego, dolnego dysku ma wrócić restauracja. Inwestycja będzie kosztowała ponad 24 mln zł i potrwa aż do 2031 roku. Co ważne dla turystów – na razie nie ma planów zamykania Śnieżki.
To inwestycja, o której mówiło się od lat.
Charakterystyczne obserwatorium stojące na najwyższym szczycie Karkonoszy od dawna wymaga gruntownego remontu. Teraz prace rzeczywiście ruszają.
22 września 2026 roku plac budowy został przekazany wykonawcy – firmie PRE-FABRYKAT z Miłkowa.
Wcześniej, 9 września podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu, IMGW-PIB podpisał umowę na realizację inwestycji.
Remont za ponad 24 mln zł
Skala przedsięwzięcia jest ogromna.
Wartość podpisanej umowy wynosi dokładnie 24 378 600 zł brutto.
Połowa tej kwoty ma pochodzić z dotacji celowej Skarbu Państwa, a druga połowa ze środków własnych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
Prace zrealizuje dolnośląska firma PRE-FABRYKAT z Miłkowa.
I nie będzie to zwykły remont.
Budowla znajduje się na wysokości ponad 1600 metrów nad poziomem morza, na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego i obszaru Natura 2000.
Do tego dochodzi pogoda.
Silny wiatr, niskie temperatury, mgła, opady i śnieg powodują, że każdego roku tylko przez ograniczoną liczbę tygodni możliwe będzie prowadzenie części robót budowlanych.
Dlatego zakończenie całej inwestycji zaplanowano dopiero na 2031 rok.
Wszystkie trzy „spodki” przejdą remont
Zakres prac jest bardzo szeroki.
Wyremontowane zostaną dachy wszystkich trzech charakterystycznych dysków obserwatorium.
Konieczne będzie również wzmocnienie konstrukcji budynku oraz modernizacja elewacji.
Wymienione zostaną okna i drzwi.
Przebudowane będą instalacje elektryczne i sanitarne, wentylacja, ogrzewanie oraz system ochrony przeciwpożarowej.
Prace obejmą również monitoring, zbiornik na wodę i tarasy.
Jednocześnie obserwatorium ma zachować swoją charakterystyczną sylwetkę.
To szczególnie ważne, ponieważ od 2020 roku obiekt znajduje się w rejestrze zabytków.
Restauracja ma wrócić na Śnieżkę
Dla turystów najciekawsza zmiana dotyczy największego z trzech dysków.
Dolny „spodek” ma ponownie zostać udostępniony i ma wrócić do niego gastronomia.
To właśnie tutaj przez lata działała restauracja, którą dobrze pamiętają osoby odwiedzające Śnieżkę przed 2015 rokiem.
Lokal został zamknięty ze względów bezpieczeństwa i od ponad dekady pozostaje niedostępny.
Remont ma to zmienić.
W dolnym dysku zaplanowano odnowioną przestrzeń restauracyjną.
Sama sala ma mieć około 187 m².
Powstaną również kuchnia, zaplecze, magazyny oraz winda gastronomiczna.
Obiekt ma zostać dostosowany do współczesnych wymagań bezpieczeństwa oraz – w możliwym zakresie – potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, po zakończeniu inwestycji turyści ponownie będą mogli odpocząć wewnątrz słynnego „spodka”.
Zabytkowe wnętrza nie znikną
Modernizacja nie ma oznaczać całkowitego przebudowania historycznych wnętrz.
Wręcz przeciwnie.
Projekt zakłada zachowanie i odrestaurowanie najbardziej charakterystycznych elementów wystroju.
Wśród nich znajduje się niezwykły sufit przypominający plastry miodu.
Zachowana ma zostać również kolorowa ściana wykonana z luksferów, elementy metaloplastyki oraz kamienna posadzka w dawnej sali restauracyjnej i holu.
Dzięki temu wnętrze ma odzyskać funkcjonalność, ale jednocześnie zachować charakter oryginalnej architektury z lat 70.
Obserwatorium ma ponad pół wieku
Historia charakterystycznego budynku rozpoczęła się w latach 60.
Obserwatorium zaprojektowali architekci Witold Lipiński i Waldemar Wawrzyniak.
Budowa trwała od 1966 do 1974 roku.
Forma trzech połączonych dysków była wówczas niezwykle futurystyczna i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów powojennego modernizmu w Polsce.
Budowla jest tak charakterystyczna, że dla wielu osób stała się jednym z symboli całych Karkonoszy.
Trzy „spodki” widoczne są z wielu kilometrów.
Budynek mocno dostał od karkonoskiej pogody
Położenie obserwatorium jest jego największym atutem, ale jednocześnie największym problemem.
Śnieżka słynie z ekstremalnych warunków atmosferycznych.
Budynek przez ponad pół wieku był wystawiony na bardzo silny wiatr, mróz, śnieg, oblodzenie i gwałtowne zmiany temperatury.
Skutki były poważne.
W 2009 roku doszło do awarii konstrukcyjnej górnego dysku. Pod naporem śniegu i lodu uszkodzona została część obiektu.
Po tym zdarzeniu wykonano niezbędne prace zabezpieczające.
W 2015 roku ze względów bezpieczeństwa zamknięto natomiast dolny dysk wraz z częścią gastronomiczną.
Kolejne problemy pojawiały się w następnych latach, m.in. w związku z uszkodzeniami pokrycia dachowego powodowanymi przez ekstremalny wiatr.
Kompleksowa modernizacja ma zakończyć okres doraźnych napraw.
A co z pomiarami pogody?
Mimo remontu obserwatorium nadal ma wykonywać swoje podstawowe zadanie.
To przede wszystkim obiekt naukowy.
Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne im. Tadeusza Hołdysa jest częścią państwowego systemu monitorowania pogody.
Prowadzone na Śnieżce obserwacje mają wyjątkową wartość, ponieważ tworzą jeden z najcenniejszych i najdłuższych ciągów danych meteorologicznych w Polsce i Europie.
Informacje zbierane na szczycie są wykorzystywane m.in. do prognozowania pogody, analiz klimatycznych oraz badań zmian klimatu.
IMGW zakłada, że obserwatorium będzie funkcjonowało także podczas prowadzonych prac.
Czy podczas remontu będzie można wejść na Śnieżkę?
To najważniejsze pytanie z punktu widzenia turystów planujących wycieczkę w Karkonosze.
Na ten moment odpowiedź brzmi: tak.
Karkonoski Park Narodowy informuje, że obecnie nie ma potrzeby wprowadzania ograniczeń w ruchu turystycznym na Śnieżce związanych z inwestycją.
W pierwszym etapie prace mają być prowadzone przede wszystkim wewnątrz obserwatorium.
Wykonawca ma również uwzględniać fakt, że szczyt jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w polskich górach.
Sytuacja może oczywiście zmieniać się wraz z postępem robót.
Przed wyjściem w góry warto więc zawsze sprawdzać aktualne komunikaty Karkonoskiego Parku Narodowego.
Budowa na 1600 metrach to logistyczne wyzwanie
Sam remont byłby skomplikowany nawet wtedy, gdyby obserwatorium znajdowało się w centrum miasta.
Na Śnieżce każdy etap staje się znacznie trudniejszy.
Materiały i sprzęt trzeba dostarczyć na szczyt, a prowadzenie robót jest uzależnione od warunków atmosferycznych.
Silny wiatr może uniemożliwiać część prac.
Do tego dochodzą ograniczenia związane z ochroną przyrody.
Śnieżka znajduje się na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego oraz obszaru Natura 2000.
Inwestycja musi być więc prowadzona w sposób ograniczający wpływ prac na wyjątkowo cenne górskie środowisko.
Na efekt końcowy poczekamy pięć lat
Przebudowa została zaplanowana na lata 2026–2031.
To długo, ale w przypadku obiektu położonego w jednym z najbardziej wymagających miejsc w Polsce tempo prac w ogromnym stopniu będzie dyktowała pogoda.
Po zakończeniu inwestycji obserwatorium ma odzyskać pełną funkcjonalność.
Odnowione zostaną trzy charakterystyczne dyski, poprawi się bezpieczeństwo budynku, a największą zmianę z punktu widzenia zwykłego turysty przyniesie ponowne wykorzystanie dolnego „spodka”.
Jeżeli plany zostaną zrealizowane, po wielu latach przerwy na Śnieżkę wróci także miejsce, którego brakowało wielu turystom – restauracja wewnątrz słynnego obserwatorium.
Remont obserwatorium na Śnieżce – najważniejsze informacje
Rozpoczęcie realizacji: wrzesień 2026 r.
Przekazanie placu budowy: 22 września 2026 r.
Planowane zakończenie: 2031 r.
Koszt: 24 378 600 zł brutto
Wykonawca: PRE-FABRYKAT z Miłkowa
Zakres: trzy dyski obserwatorium, konstrukcja, dachy, elewacja, okna, drzwi, instalacje i systemy bezpieczeństwa
Dolny dysk: ma ponownie zostać udostępniony
Restauracja: planowany powrót gastronomii, sala około 187 m²
Ruch turystyczny: obecnie nie są planowane ograniczenia wejścia na Śnieżkę związane z remontem
Obserwatorium meteorologiczne: ma działać również podczas realizacji inwestycji
Po ponad pół wieku od powstania futurystyczne „spodki” na Śnieżce czeka więc największa modernizacja od lat.
Ich wygląd ma pozostać charakterystycznym elementem panoramy Karkonoszy. To, co zmieni się najbardziej, będzie ukryte wewnątrz.
